Šestog jula 1865., u 11 časova prije podne, na mjestu stare, trošne crkve Svete Margarete, svečano su osveštani temelji Sabornog hrama Preobraženja Gospodnjeg, koji i danas stoji na Preradovićevom trgu u Zagrebu.

U molbi koju je Crkvena opština uputila vlastima nekoliko godina ranije, istaknuto je da je stara crkva trošna i nedovoljno velika za rastuću zajednicu. No monografija o Sabornom hramu otkriva i drugi važan motiv: izgradnja nove crkve uklapala se u širi talas urbanog uljepšavanja Zagreba tih godina - u „zahtjev našeg vremena, pa i ugledu glavnog grada naše Trojednice“, kako je navedeno u tadašnjem obrazloženju. Kraljevsko namjesničko vijeće prihvatilo je argument i odobrilo Crkvenoj opštini značajan zajam za izgradnju, napominjući da će nova crkva doprinijeti „plemenitom ukrašavanju grada“.

Odluka o izgradnji formalno je donijeta na sjednici Crkvene opštne 26. decembra 1864. godine. Sedam mjeseci kasnije, u julu 1865., krenulo se u samu izvedbu. Dan prije ceremonije, 5. jula 1865., zagrebački list Domobran (broj 151) najavio je događaj vijestima pod naslovom „Posveta temeljnoga kamena“. Sutradan, 6. srpnja 1865., i Narodne novine (broj 152) donose članak „Za novu pravoslavnu cerkvu“.

Svečanosti osvećenja temelja prisustvovali su dvorski savjetnik Eduard pl. Merzlak, kao predstavnik Kraljevskog hrvatsko-slavonsko-dalmatinskog namjesničkog vijeća, ministarski savjetnik Pollak, te gradonačelnik grada Zagreba Vjekoslav Frigan sa Gradskim vijećem.

U temeljima, u oltaru sa desne strane iza vrata, postavljena je posuda sa novčićima koji su tada bili u opticaju, kao i povelja sa imenima vodećih ljudi države i grada - vremenska kapsula koja i danas počiva ispod poda hrama.

Prema sjećanju Savke Subotić, supruge književnika i septemvira Jovana Subotića, čovjeka koga Damjanović smatra idejnim pokretačem cijele gradnje, njen je suprug toga jutra bio bolestan, pa je čast da svečano udari čekićem u temelj tokom osvećenja pripala njihovom sinu Dejanu.

Bečka štampa izvijestila je o događaju sljedećim riječima: „Gestern fand die feierliche Grundsteinlegung zum Baue der griechisch-orientalischen Kirche statt“ - „Juče se održalo svečano polaganje kamena temeljca za izgradnju grčko-istočne crkve.“ 

Tokom kopanja temelja pojavili su se prvi problemi u izgradnji. Ispostavilo se da bi iskop do tvrdog tla morao biti mnogo dublji nego što je prvobitno planirano, pošto su se duboke grobnice nalazile svuda po mjestu stare Margaretske crkve i oko nje. Temelji su stoga morali biti dvostruko dublji, što je znatno povećalo troškove izgradnje, a i moralo se sve pronađene ljudske ostatke prebaciti na tada još uvijek postojeće Jurjevsko groblje.

Tokom iskopavanja temelja pronađen je i dio čamca, a čini se i razni drugi predmeti. Da bi se temelji što više ojačali, u njih je ugrađeno 65 hrastovih šipova, svaki dužine 6 stopa. Uprkos ovim teškoćama, do početka jula 1865. godine završeni su u cijelosti ne samo temelji već i zid nove crkve do visine postolja. Radovi su nakon toga napredovali izuzetnom brzinom: do kraja avgusta 1865. crkva je bila sazidana do svoda, a prije zime iste godine bio je gotov i cijeli brod.

List Glasonoša (broj 14, 31. jula 1865.) opisao je cijeli poduhvat gotovo slavljenički: „Novoj pravoslavnoj crkvi u Zagrebu svečano je ovih dana temelj položen“ - vijest koja je odjeknula daleko van uskog kruga same zajednice.